Радијациона физика со дозиметрија

ФМИ05

1.

Наслов на нaставниот предмет

 

РАДИЈАЦИОНА ФИЗИКА СО

 

 

 

ДОЗИМЕТРИЈА

2.

Код

 

ФМИ05

3.

Студиска програма

 

Физика

4.

Организатор на студиската програма

 

Институт за физика, ПМФ, Универзитет “Св.

 

(единица, односно институт, катедра,

 

Кирил и Методиј”, Скопје

 

оддел)

 

 

 

 

 

5.

Степен (прв, втор, трет циклус)

 

Прв циклус академски студии

6.

Академска година/семестар

 

IV/7 семестар

7.

Број на ЕКТС

5

 

 

 

 

 

кредити

 

8.

Наставник

 

Доц. д-р Ламбе

Барандовски

9.

Предуслови за запишување на

 

Нуклеарна физика со елементарни честици

 

предметот

 

 

 

 

 

10.

Цели на предметната програма (компетенции):

 

•  Да се запознаат со величините со кои што се опишуваат радијационите полиња

 

•  Да ги разликуваат различните видови на заменодејства на зрачењето

 

  • Да се запознаат со законите на апсорбција и атенуација на зрачењето при премин низ материјата
  • Да се запознаат со заемнодејството на јонизирачкото зрачење со живите ткива
  • Да се запознаат со постоењето на природниот радиоактивен фон како и со загадувањето на животната средина со извори на јонизирачки зрачења
  • Да ги научат различните методи, постапки и детектори при детекцијата и спектрометријата на зрачењето со
  • Да научат за примената на јонизирачкото зрачење во медицината, биолошко дејство на радијацијата
  • Да научат за различните начини на заштита од јонизирачките зрачења

 11. Содржина на предметната програма:

o Електромагнетен спектар. Квантна природа на зрачењето. Видови на зрачења од атомот. Статистичка природа на зрачењата.

 o Дозиметриски величини. Флуенс. КЕРМА и компоненти на КЕРМА. Врска меѓу КЕРМА и Флуенс за фотони и за неутрони. Апсорбирана доза. Брзина на апсорбирана доза. Ескпозиција. Експозиција и врски со другите величини. Дозен еквивалент. Акумулирана доза. Длабинска доза и изодозни линии. Доза од внесен радионуклид преку дишење и храна. Максимално дозволени дози.

 o Проста експоненцијална атенуација. Експоненцијална атенуација за повеќе модови на абсорпција. Коефициенти на атенуација. Атенуација на колимиран зрачен сноп. Атенуација на неколимиран зрачен сноп. Спектрални ефекти. Build up фактор.Теорема на реципроцитет.

 o Заемнидејства на гама и рендгенско зрачење со материјата. Комптонов ефект. Фотоелектричен ефект. Создавање на парови. Заемнидејства на наелектризирани честички и материјата.

 o  Заемнидејства на неутрони и материјата.

o Заемнидејства меѓу јонизирачко зрачење и живите ткива. Криви на преживување. Радиосензитивност. Фактори на влијание.

 o Природен радиоактивен фон Загадување на животната средина со извори на јонизирачки зрачења.

 o Детекција и спектрометрија на зрачењето. Гасни детектори. Преносни теренски детектори и нивна калибрација. Мерење на алфа и бета зрачење. Видови на лични дозиметри и принципи на работа. Лабораториски инструменти

 o Заштита од извори на алфа зрачење. Заштита од извори на бета зрачење. Заштита од фотонско зрачење. Гама-флукс за извори со различна геометрија. Заштитни бариери. Заштита од протони и лесни јадра. Неутронски извори

12.

Методи на учење: активно следење на предавањата и вежбите, усвојување на

 

материјалот со домашно учење и самостојно решавање задачи и изготвување проекти

 

 

 

 

 

13.

Вкупен расположлив фонд на

150 часа

 

 

време

 

 

 

 

14.

Распределба на расположивото

седмично: 2 часа предавања, 2 часа нумерички

 

време

вежби

 

 

15.

Форми на наставните активности

15.1

 

Предавања-теоретска

30 часа

 

 

 

 

настава

 

 

 

15.2

 

Вежби (нумерички),

30 часа

 

 

 

 

 

 

 

 

 

семинари, тимска работа

 

 

 

16.

Други форми на активности

 

16.1

 

Проектни задачи

 

 

40 часа

 

 

 

 

 

 

 

16.2

 

Самостојни задачи

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16.3

 

Домашно учење

 

 

50 часа

17.

Начин на оценување

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

17.1.

 

Практична работа

 

 

5 бода

 

 

 

 

 

 

 

17.2.

 

Семинарска работа/проект

20 бода

 

 

 

 

 

 

 

17.3.

 

Активност и учество

 

 

5 бода

 

 

 

 

 

 

 

17.4.

 

Завршен испит

 

 

70 бода

 

 

 

 

 

 

18.

Критериуми

за оценување

 

 

до 50 бода

 

 

5 (пет)

(F)

 

(бодови/оценка)

 

 

 

 

од 51 до 60 бода

 

6 (шест)

(E)

 

 

 

 

 

 

 

 

од 61 до 70 бода

 

7 (седум)

(D)

 

 

 

 

 

 

 

 

од 71 до 80 бода

 

8 (осум)

(C)

 

 

 

 

 

 

 

 

од 81 до 90 бода

 

9 (девет)

(B)

 

 

 

 

 

 

 

 

од 91 до 100 бода

 

10 (десет)

(A)

19.

Услови за потпис и полагање на

 

 

Услов за потпис: присуство на часови од

 

завршен испит

 

 

 

 

предавања и вежби

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Услов за завршен испит: успешно изработен

 

 

 

 

 

 

 

 

проект

 

 

 

 

 

 

20.

Јазик на кој се изведува наставата

Македонски јазик

 

 

 

 

 

21

Метод на следење на квалитетот на

анкети

 

 

 

 

 

 

 

наставата

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

22.

Литература

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Задолжителна литература

 

 

 

 

 

 

 

 

 

22.1

Ред.број

Автор

 

 

 

Наслов

 

Издавач

 

Година

 

 

1.

 

Џејмс Е.

 

Физика за заштита од

Просветно дело –

 

2009

 

 

 

 

Мартин

 

радијација

Скопје проект

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

превод на

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

универзитетски

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

учебници

 

 

 

 

2.

 

Glenn F.

 

Radiation detection and

John Wiley & Sons,

 

2000

 

 

 

 

Knoll

 

measurement

Inc

 

 

 

 

 

 

22.2

Дополнителна литература

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ред.број

Автор

 

 

 

Наслов

 

Издавач

 

Година

 

 

1.

 

Frank H.

 

Introduction to

WILEY-VCH Verlag

2004

 

 

 

 

Attix

 

Radiological Physics

GmbH & Co. KGaA,

 

 

 

 

 

 

 

and Radiation

Weinheim

 

 

 

 

 

 

 

 

dosimetry,

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

 

Michael G.

 

Radiation protection and

Springer

 

2008

 

 

 

 

Stabin

 

dosymetry, An

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

introduction to health

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

physics,

 

 

 

 

 

 

 

 

    Предметот е вклучен во следните насоки:


    Следни испити од овој предмет:

  • 02 септември 2025 во 10:00 Писмен и усмен испит по Радијациона физика со дозиметрија. Студентите задолжително да го најават своето присуство два дена пред полагањето на испитот.
  • 19 септември 2025 во 10:00 Писмен и усмен испит по Радијациона физика со дозиметрија. Студентите задолжително да го најават своето присуство два дена пред полагањето на испитот.
  • 20 јануари 2026 во 10:00 Писмен и усмен испит по Радијациона физика со дозиметрија. Студентите задолжително да го најават своето присуство два дена пред полагањето на испитот. Полагањето ќе биде во мал физички амфитеатар
  • 13 февруари 2026 во 10:00 Писмен и усмен испит по Радијациона физика со дозиметрија. Студентите задолжително да го најават своето присуство два дена пред полагањето на испитот. Полагањето ќе биде во мал физички амфитеатар
  • 09 јуни 2026 во 10:00 Писмен и усмен испит по Радијациона физика со дозиметрија. Студентите задолжително да го најават своето присуство два дена пред полагањето на испитот. Полагањето ќе биде во мал физички амфитеатар
  • 30 јуни 2026 во 10:00 Писмен и усмен испит по Радијациона физика со дозиметрија. Студентите задолжително да го најават своето присуство два дена пред полагањето на испитот. Полагањето ќе биде во просторија 117.
  • 01 септември 2026 во 10:00 Писмен и усмен испит по Радијациона физика со дозиметрија. Студентите задолжително да го најават своето присуство два дена пред полагањето на испитот. Полагањето ќе биде во просторија 117.
  • 29 септември 2026 во 10:00 Писмен и усмен испит по Радијациона физика со дозиметрија. Студентите задолжително да го најават своето присуство два дена пред полагањето на испитот. Полагањето ќе биде во просторија 117.

    Материјали

Следни испити

Август/Септември
П В С Ч П С Н
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31123456
сите

Резултати од испити

по датум     по предмет


© 2026. Институт за физика, ПМФ, УКИМ, Скопје.